ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า จากข้อมูลของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ซึ่งได้ทำการสำรวจการแพร่กระจายสัตว์ทะเลหายากบริเวณจังหวัดตรัง ด้วยวิธีการบินสำรวจแบบ Line Transect และ Hot Spot บริเวณเกาะลิบง เกาะมุก เกาะสุกร แหลมไทร และบริเวณแนวหญ้าทะเลใกล้เคียง ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของจังหวัดตรัง พบว่าพะยูนมีแนวโน้มจำนวนประชากรลดลง และกระจายตัวในพื้นที่กว้างมากขึ้น โดยพบพะยูนประมาณ 86-121 ตัว เป็นพะยูนคู่แม่-ลูกอย่างน้อยประมาณ 3 คู่ เต่าตนุจำนวน 107-152 ตัว และโลมาจำนวน 13 ตัว (ซึ่งมีโลมาคู่แม่-ลูก จำนวน 4 คู่) ซึ่งมีจำนวนลดลงเมื่อเปรียบเทียบกับผลการสำรวจในปี 2566

“มีข้อสันนิษฐานว่าการลดลงของพะยูนในพื้นที่เกาะมุกและเกาะลิบง นั้นอาจเป็นไปได้ว่ามีการอพยพย้ายถิ่นไปยังแหล่งหญ้าทะเลซึ่งเป็นอาหารสำคัญของพะยูนในพื้นที่ใกล้เคียง เพราะอิทธิพลจากปรากฏการณ์ภาวะโลกร้อน ความขาดแคลนแหล่งหญ้าทะเล รวมถึงผลกระทบจากชาวประมงและนักท่องเที่ยว ซึ่งสิ่งเหล่านี้ส่งผลให้พะยูนไทยอยู่ในภาวะวิกฤติและกำลังจะสูญพันธ์ในที่สุด ความร่วมมือในการจัดโครงการ “พี่ปุ้มปุ้ย…พาน้องพะยูนกลับบ้าน” จึงเป็นจุดเริ่มต้นครั้งสำคัญในการจุดประกายแรงบันดาลใจ ความหวัง และสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนทุกคนช่วยกันดูแลทะเลไทยและสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นของพวกเราทุกคน ให้มีความอุดมสมบูรณ์เพื่อลูกหลานเราต่อไป” ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี กล่าว

ด้าน ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ นักวิชาการด้านทะเลและสิ่งแวดล้อม ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ กล่าวว่า จำนวนประชากรที่ลดลงไปอย่างมากในปัจจุบันถือเป็นเรื่องที่น่าตกใจและทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องต้องให้ความสำคัญเร่งด่วน ก่อนที่พะยูนจะสูญพันธ์และส่งผลกระทบมหาศาลกับชุมชนโดยรอบ ประชาชน และโลกใบนี้ เนื่องจากพะยูนถือเป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเล

“พะยูน คือสิ่งที่ทำให้นึกถึง จ.ตรัง เป็นเหมือนมาสคอตทำให้คนมาท่องเที่ยว กระตุ้นเศรษฐกิจให้กับชุมชน เมื่อคนรู้จักพะยูน ก็จะช่วยกันอนุรักษ์ทะเลทั้งหมดของประเทศไทย เชื่อว่าชาวบ้านในชุมชนเข้าใจดีว่านี่คือสิ่งสำคัญที่ทำให้เราต้องช่วยกันอนุรักษ์พะยูน แต่ที่ผ่านมาพะยูนยังถูกคุกคามอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องถิ่นที่อยู่ หญ้าทะเลซึ่งเป็นอาหารหลักถูกทำลาย วันนี้เราต้องลุกขึ้นมาช่วยกันทำเพื่อพะยูนอย่างจริงจัง”  ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ กล่าว

“ปุ้มปุ้ย เป็นผลิตภัณฑ์อาหารกระป๋องปรุงรส ที่มีผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ใช้วัตถุดิบจากท้องทะเล ตระหนักความสำคัญของการดูแลและอนุรักษ์ให้ท้องทะเลมีความอุดมสมบูรณ์ ประกอบกับเล็งเห็นปัญหาที่เกิดขึ้นกับทะเลไทยไม่ว่าจะเป็นการลดจำนวนลงของพะยูน และสัตว์ทะเลหายาก จึงได้ผนึกกำลังกับภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน จัดโครงการ “พี่ปุ้มปุ้ย…พาน้องพะยูนกลับบ้าน” ขึ้น ภายใต้คอนเซ็ปต์ ปุ้มปุ้ย ทุกรอยยิ้มคือความภูมิใจ ร่วมรักษ์ทะเลไทยอย่างยั่งยืน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความตระหนักรู้ในการอนุรักษ์ทะเล สัตว์ทะเลหายาก และพะยูนไทย ซึ่งถือเป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเล ไม่ให้สูญพันธุ์ ตลอดจนการสร้างเครือข่ายนักอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล และเป็นสะพานในการเชื่อมต่อลูกค้าให้มีโอกาสร่วมสร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกแก่ท้องทะเลไทยไปด้วยกัน ทั้งยังเป็นการตอกย้ำและแสดงเจตนารมย์ความรับผิดชอบต่อสังคม ซึ่งสอดคล้องกับวิสัยทัศน์และพันธกิจของปุ้มปุ้ยได้เป็นอย่างดีอีกด้วย” นางปวิตา โตทับเที่ยง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านความยั่งยืน และสื่อสารองค์กร บริษัท ผลิตภัณฑ์อาหารกว้างไพศาล จำกัด (มหาชน) กล่าวเสริม

ด้าน นางฐาปณี เตชะเจริญวิกุล รองประธานกรรมการบริหาร บริษัท บิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ จำกัด (มหาชน)  กล่าวว่า “ด้วยความตระหนักถึงความสำคัญของระบบนิเวศทางทะเล บิ๊กซีได้เข้าร่วมโครงการและกิจกรรมต่างๆ ที่มุ่งเน้นการอนุรักษ์สัตว์ทะเลหายาก โดยเฉพาะพะยูนซึ่งเป็นหนึ่งในสัตว์ทะเลที่ใกล้สูญพันธุ์มากที่สุดในประเทศไทย สำหรับโครงการนี้ บิ๊กซีพร้อมสนับสนุนในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุนพื้นที่สำหรับให้ข้อมูลโครงการฯ ณ บริเวณชั้นวางสินค้าของปุ้มปุ้ย เพื่อรณรงค์ให้ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ทะเลไทย พะยูน และสัตว์ทะเลหายากอื่นๆ ทั้งนี้ บิ๊กซียังคงมุ่งมั่นที่จะมีส่วนร่วมในการรักษาสมดุลของระบบนิเวศทางทะเลไทย เพื่อให้สัตว์ทะเลสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างยั่งยืน”

สำหรับโครงการ “พี่ปุ้มปุ้ย…พาน้องพะยูนกลับบ้าน” คือโครงการความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน โดยปุ้มปุ้ยจะมอบเงินสนับสนุนให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ สนับสนุนการช่วยเหลือพะยูนและสัตว์ทะเลหายากเบื้องต้น ให้กับอาสาสมัคร เครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรและชุมชนในพื้นที่ สนับสนุนการรักษาพยาบาลพะยูนและสัตว์ทะเลหายากอย่างต่อเนื่อง เพื่อฟื้นฟูสุขภาพให้สมบูรณ์ก่อนปล่อยออกสู่ทะเล สนับสนุนการสำรวจและศึกษาวิจัยประชากรพะยูน สัตว์ทะเลหายาก และแหล่งอาหาร เป็นต้น โดยประชาชนทั่วไปสามารถร่วมสนับสนุนโครงการ “พี่ปุ้มปุ้ย…พาน้องพะยูนกลับบ้านได้” ด้วยการอุดหนุนผลิตภัณฑ์ปุ้มปุ้ยที่วางจำหน่ายในศูนย์การค้าบิ๊กซีได้ทุกสาขา ระหว่างวันที่ 19 กันยายน ถึง 30 ตุลาคม 2567