เนื่องในโอกาสวันส่งเสริมอินเทอร์เน็ตปลอดภัยแห่งชาติ (Safer Internet Day) ที่กำลังจะมาถึงซึ่งปีนี้ตรงกับวันอังคารที่ 10 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ประกาศความร่วมมือกับ Meta และคณะทำงานขับเคลื่อนโครงการ “พลเมืองดิจิทัล 101” เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางเทคโนโลยีอย่างยั่งยืน ซึ่งได้รับการแต่งตั้งโดย พล.ต.ท. ไตรรงค์ ผิวพรรณ รองจเรตำรวจแห่งชาติ ในฐานะประธานคณะอนุกรรมการประชาสัมพันธ์ป้องกันการกระทำความผิดอาชญากรรมทางเทคโนโลยีตามคำสั่งแต่งตั้งของนายอนุทิน ชาญวีรกุล รักษาการนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เปิดตัวโครงการ “พลเมืองดิจิทัล 101” หลักสูตรออนไลน์เพื่อเสริมบทบาทครูและอาจารย์ไทยในฐานะ Train-the-Trainer ถ่ายทอดความรู้ด้านความปลอดภัยดิจิทัลสู่เยาวชนและครอบครัว โดยเริ่มนำร่องในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร 437 โรงเรียน ก่อนขยายผลสู่สถานศึกษาทั่วประเทศ
โครงการดังกล่าวขับเคลื่อนโดยความร่วมมือระหว่าง Meta และภาคีหน่วยงานภาครัฐ ภาคการศึกษา และเครือข่ายจากหลายภาคส่วน ได้แก่ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กองบัญชาการสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (CCIB) และสถานีโทรทัศน์สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กรมประชาสัมพันธ์ กรุงเทพมหานคร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) ตลอดจนภาคีด้านสื่อและครีเอเตอร์ ได้แก่ เพจ Drama-Addict และคุณธัญญารัตน์ ถาม่อย ผู้ประกาศข่าวชื่อดัง
หลักสูตร “พลเมืองดิจิทัล 101” ถูกออกแบบขึ้นเพื่อตอบโจทย์ความท้าทายจากภัยออนไลน์และอาชญากรรมทางเทคโนโลยีที่มีความซับซ้อนมากขึ้นในปัจจุบัน และมีรูปแบบที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วมุ่งเสริมความพร้อมให้ครูและอาจารย์สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการรู้เท่าทันกลโกงออนไลน์การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลรวมถึงปัญญาประดิษฐ์อย่างเหมาะสมและมีความรับผิดชอบ ในบริบทของการเรียนการสอนและชีวิตประจำวัน
คุณยิ่งยศ ลีชัยอนันต์ หัวหน้าฝ่ายนโยบายสาธารณะ Facebook ประเทศไทย กล่าวว่า “หลักสูตร ‘พลเมืองดิจิทัล 101’ สะท้อนความมุ่งมั่นของ Meta ในการทำงานเชิงรุกเพื่อรับมือกับภัยออนไลน์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เราเชื่อว่าการเสริมทักษะและความรู้เท่าทันด้านดิจิทัลให้กับครู ซึ่งเป็นจุดตั้งต้นสำคัญของระบบการศึกษา จะช่วยสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องและลดความเสี่ยงบนโลกออนไลน์ให้กับเยาวชน ครอบครัว และสังคมไทยในระยะยาว พร้อมสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์อย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ”
หลักสูตรดังกล่าวเป็นหลักสูตรออนไลน์ที่แบ่งเป็นหัวข้อย่อยที่กระชับและผู้เรียนรู้สามารถเรียนจบในเวลา 2 ชั่วโมง พัฒนาโดย Meta ร่วมกับภาคีเครือข่ายจากหลายภาคส่วน เพื่อให้เนื้อหามีความถูกต้อง ครอบคลุม และสอดคล้องกับบริบทการใช้งานจริงของสังคมไทย โดยครอบคลุมหัวข้อสำคัญ อาทิ การสร้างพฤติกรรมออนไลน์ที่เหมาะสม การใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างปลอดภัย การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ การรู้เท่าทันกลโกงออนไลน์ และการใช้เทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI อย่างมีความรับผิดชอบ
ดร.รัชดา ไชยคุปต์ ประธานคณะทำงานขับเคลื่อนโครงการ “พลเมืองดิจิทัล 101” กล่าวว่า “หลักสูตรนี้จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการปลูกฝังเยาวชนให้ใช้ชีวิตได้อย่างปลอดภัยบนโลกดิจิทัล นอกจากนี้โครงการนี้ยังสะท้อนถึงความร่วมแรงร่วมใจของหน่วยงานภาครัฐ หน่วยงานภาคการศึกษา และหน่วยงานภาคเอกชนในทุกระดับ”
หลักสูตร “พลเมืองดิจิทัล 101” มีกำหนดแล้วเสร็จในช่วงกลางเดือนมีนาคม 2569 และเปิดให้เรียนฟรีบนแพลตฟอร์ม Chula MOOC โดยจะเริ่มนำร่องในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานครกว่า 437 โรงเรียน ก่อนนำข้อเสนอแนะจากการใช้งานจริงมาปรับปรุงและขยายผลสู่ครูและอาจารย์ทั่วประเทศ พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้ปกครองและประชาชนทั่วไปสามารถเข้าเรียนรู้และรับใบประกาศนียบัตรได้ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2569 เป็นต้นไป ทั้งนี้ โครงการยังให้ความสำคัญกับการเสริมสร้างความรู้ด้านความปลอดภัยไซเบอร์และการป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยี เพื่อส่งเสริมการใช้สื่อและแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างรอบคอบและปลอดภัย
พล.ต.ต. ธนันท์ธร รัตนสิทธิภาคย์ รองผู้บัญชาการสำนักงานกฎหมายและคดี สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กล่าวว่า “การที่โครงการนี้กำหนดให้บุคลากรทางการศึกษาเป็นแกนกลางในการกระจายองค์ความรู้ให้กับเยาวชนถือเป็นกลยุทธ์ที่ยอดเยี่ยมในการปลูกฝังภูมิคุ้มกันทางดิจิทัลให้แก่เยาวชน ถือเป็นการทำน้อยแต่ได้มากและได้ผลอย่างมีประสิทธิภาพ มีความสำคัญอย่างมากในทางยุทธศาสตร์การป้องกัน”
การเปิดตัวหลักสูตร “พลเมืองดิจิทัล 101” ในครั้งนี้ นับเป็นอีกก้าวสำคัญของความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคการศึกษา ในการเสริมสร้างความรู้เท่าทันดิจิทัล และสนับสนุนให้สังคมไทยสามารถใช้เทคโนโลยีได้อย่างปลอดภัย มีความรับผิดชอบ และยั่งยืนในระยะยาว
